سند · نسخهٔ ۱٫۰
این متنها را چه کسی مینویسد و چه کسی امضا میکند
در حوزهٔ سلامت، «چطور نوشته شده» بهاندازهٔ «چه نوشته شده» مهم است. این صفحه کل مسیر را میگوید، از جمله جایی که هوش مصنوعی دخالت دارد.
۰۱وضعیت امروز: هنوز هیچ مقالهای منتشر نشده
و این عمدی است. بازبین علمی نارنجی هنوز انتخاب نشده، و تا وقتی انتخاب نشود هیچ مقالهای منتشر نمیشود. این محدودیت در خودِ دیتابیس بسته شده: ردیفی که وضعیتش «منتشرشده» باشد ولی امضای بازبین نداشته باشد، اصلاً ذخیره نمیشود.
آنچه امروز روی سایت هست، داده است و نه مقاله: جدول کالری، صفحهٔ غذا، و ابزارهای محاسبه. مسیر آنها در روششناسی داده جداگانه توضیح داده شده.
۰۲مسیر یک مقاله، از اول تا آخر
- بریف. سؤال واقعی کاربر، مخاطب، و اینکه این متن قرار است چه چیزی را روشن کند.
- پیشنویس. نوشته میشود، با کمک ابزار — بند بعدی دقیقاً میگوید چطور.
- راستیآزمایی منبع. هر ادعای عددی یا بالینی به منبعش وصل میشود.
- بازبینی تخصصی. یک متخصص تغذیهٔ دارای پروانه متن را میخواند و اصلاح میکند.
- امضا. همان متخصص تأیید میکند؛ نامش و تاریخ بازبینی پای صفحه مینشیند.
- انتشار. تنها بعد از امضا.
۰۳هوش مصنوعی کجا هست و کجا نیست
هست: در نوشتن پیشنویس، مرتب کردن ساختار، و پیشنهاد عنوان و سؤالات پرتکرار. پنهانش نمیکنیم، چون پنهانکاری در این حوزه هزینهٔ سنگینی دارد و شفافیتش هیچ هزینهای ندارد.
نیست — و این سه مورد قاعدهاند و نه سلیقه:
- هیچ عدد تغذیهای از مدل زبانی وارد کاتالوگ نمیشود. عددها از منبع اولیه میآیند: جدول ترکیبات مواد غذایی ایران، یا پایگاه دادهٔ وزارت کشاورزی آمریکا.
- تخمین ماشینی هرگز بهتنهایی منتشر نمیشود. هر ردیفی که منشأ ماشینی داشته باشد تا امضای انسانی نگیرد، در کاتالوگ عمومی دیده نمیشود.
- هیچ متنی بدون خوانده شدن توسط انسان منتشر نمیشود. نقش مدل، رساندن متن به میز بازبین است و نه رد شدن از او.
۰۴امضا یعنی چه، و چرا نامِ واقعی
امضا یک برچسب نیست؛ یک ارجاع به یک آدم مشخص با شمارهٔ پروانهٔ مشخص است. هر مقالهای که منتشر میشود نام بازبین و تاریخ آخرین بازبینی را نشان میدهد، و این دو از ردیف همان متخصص در سیستم میآیند و نه از یک متن دستی.
امضای ایمنی رژیم هم کار همان آدم است و نه کارِ هرکسی که دسترسی دارد. کسی که یک غذا را به کاتالوگ اضافه میکند، لزوماً همان کسی نیست که میتواند بگوید یک الگوی رژیمی برای یک بیماری امن است. این دو دسترسی در سیستم از هم جدا شدهاند.
۰۵داده و متن دو مسیر جدا دارند
عددهای جدول کالری از مسیر مقاله نمیگذرند و برعکس. دلیلش این است که خطای این دو شکل متفاوتی دارد: یک جملهٔ مبهم در مقاله را خواننده میبیند، ولی یک عدد اشتباه در جدول بیصدا در محاسبهٔ روزانهٔ کسی مینشیند.
۰۶وقتی اشتباه میکنیم
اشتباه اصلاح میشود و اصلاح دیده میشود. متن بازنویسی میشود، تاریخ بازبینی تازه میخورد، و نسخهٔ قبلی دور ریخته نمیشود. چیزی بیصدا عوض نمیشود.
و یک قاعدهٔ مهمتر: اصلاح یک عدد، گذشتهٔ شما را بازنویسی نمیکند. وعدهای که سال گذشته ثبت کردهاید با همان کالریای میماند که آن روز دیده بودید — چون شما وزنتان را با آن عدد سنجیده بودید، نه با عددی که ما بعداً درست کردیم.
۰۷آنچه اصلاً تولید نمیکنیم
- ادعای درمانی برای غذا، گیاه یا مکمل
- رژیمهای بسیار کمکالری و هر متنی که به آنها تشویق کند
- محتوایی که بدن را خوب و بد کند یا از شرم بهعنوان انگیزه استفاده کند
- مقایسهٔ تبلیغاتی با محصولات دیگر
- محتوای حمایتشدهای که حمایتش گفته نشده باشد
اشتباهی دیدید؟
اگر متنی با منبعی که دارید نمیخواند، بگویید. گزارش به همان صف بازبینی میرود و اگر درست باشد، صفحه با تاریخ تازه اصلاح میشود.